Endometriozis hastalığının ikinci evresi, endometriozis hastalığının orta derecede ilerlediği ancak yine de oldukça ağır belirtiler ile kendini gösterebildiği aşamasıdır. Endometriozis hastalığı kronik ve ilerleyici bir hastalık olduğundan, ikinci evre endometriozis tedavi edilmediğinde ilerleyebilir, kişide yol açtığı şikayetler daha da artabilir.
Evre 2 Endometriozis Nedir?
Amerikan Üreme Tıbbı Derneği (ASRM) evreleme sistemine göre, 2. evre endometriozis "hafif" hastalık olarak sınıflandırılmaktadır. Ancak Prof. Dr. Mustafa Ulubay kliniğinde, "hafif" şeklindeki bu klinik tanımın yalnızca hastalığın pelvik bölgedeki görsel yaygınlığını ifade ettiği; adet ağrısının şiddetiyle hiçbir ilişkisi olmadığı gerçeği kabul edilmektedir.
İkinci evre endometrioziste endometrial benzeri doku genellikle yüzeysel lezyonlardan oluşmakla birlikte, bazı daha derin lezyonlar da gelişmeye başlayabilmektedir. Bu lezyonlar yaygın olarak pelvik yan duvarlara, geniş bağlara ve rahmin arkasındaki uterosakral bağlara dağılmış durumdadır.
Bu evrede genellikle yaygın pelvik yapışıklıklar veya büyük yumurtalık kistleri bulunmasa da, implantların kendileri oldukça aktiftir ve pelvik boşluğa lokal toksinler ile enflamatuar kimyasallar salgılamaktadır.
İkinci evre lezyonlarının sıklıkla küçük, düz veya hatta şeffaf ve kabarcık benzeri (veziküler) yapıda olması, bu evrenin teşhis edilmesini son derece zorlaştırmaktadır. Ultrason veya MR (Emar) gibi standart görüntüleme yöntemlerinin neredeyse her zaman tamamen "normal" sonuçlar vermesi, birçok hekimin hastanın yaşadığı ağrıyı göz ardı etmesine yol açabilmektedir.
Bu nedenle adet ağrısı şikayeti ile doktora başvuran çoğu kadın evlerine "her şey normal, doğurunca adet ağrılarınız geçer" cümlesini duyarak dönmekte ve endometriozis tanısı alamamaktadır.
Üstelik tanı konması için yapılan laparoskopinin, bir endometriozis uzmanı yerine genel jinekoloji uzmanı tarafından gerçekleştirildiği durumlarda, pigmentsiz ve belirsiz yapıdaki bu ince lezyonlar sıklıkla gözden kaçırılmakta; bu da hastanın sorularına yanıt bulamamasına ve uygun tedaviden mahrum kalmasına neden olmaktadır.
Evre 2 Endometriozis Belirtileri
Erken evre endometriozisin daha az ağrıya neden olduğu, yaygın bir tıbbi yanılgıdır. Gerçekte, evre 2 endometriozisin aktif ve iltihaplı lezyonları; hastaların günlük yaşamını, kariyerini ve sosyal ilişkilerini sekteye uğratan, yaşam kalitesini derinden sarsan şiddetli semptomlara yol açabilmektedir:
1. Hareket Kabiliyetini Kısıtlayan Adet Sancıları (Şiddetli Dismenore)
Evre 2 endometriozisin en belirgin semptomu, adet dönemi boyunca yaşanan ve hastayı elden ayaktan düşüren pelvik ağrıdır. Bu ağrılar, sıcak su torbası uygulamasıyla veya reçetesiz satılan ağrı kesicilerle kontrol altına alınabilen standart adet krampları değildir.
Hastalar tarafından; alt karın bölgesinde başlayan, belin derinliklerine ve uylukların ön kısmına doğru yayılan keskin, saplanma veya kasılma tarzında ağrılar tarif edilmektedir. Bu ağrının temel nedeni; kapalı pelvik boşluk içerisinde aktif olarak kanayan ve dökülen endometriozis dokularının, pelvik taban kaslarını spazma zorlayan akut ve şiddetli bir enflamasyon (iltihaplanma) yaratmasıdır.
2. Cinsel İlişki Sırasında Ağrı (Disparoni)
Erken evrelerinde dahi endometriozis, rahmin arka kısmını destekleyen yapısal bantlar olan uterosakral bağlara yerleşme eğilimi göstermektedir.
İmplantların bu son derece hassas bölgede büyümesi durumunda cinsel ilişki aşırı derecede ağrılı bir hale gelmektedir. Derin penetrasyon sırasında pelvik bölgenin derinliklerinde keskin, yanma tarzında veya bir "çarpışma" hissi uyandıran bir ağrı tarif edilmektedir.
Lezyonların yüksek oranda enflamatuar (iltihaplı) olması nedeniyle bu ağrı, cinsel birlikteliğin ardından saatlerce veya günlerce pelvik bölgede ağır bir sızı olarak etkisini sürdürebilmektedir.
3. Açıklanamayan Kısırlık ve Bozulmuş Pelvik Ortam
Pek çok hastada evre 2 endometriozis varlığı, ancak gebelik elde etmede güçlük yaşandıktan sonra tespit edilmektedir.
İleri evrelerde karşılaşılan yoğun skar dokusu, yapışıklık veya tıkalı fallop tüpleri bulunmasa dahi, 2. evre endometriozis "açıklanamayan infertiliteye" neden olabilmektedir. Aktif lezyonlar tarafından pelvik sıvı içerisine yoğun bir enflamatuar sitokin ve prostaglandin akışı salgılanmaktadır.
Bu durum; yumurta kalitesini bozma, sperm hareketliliğini engelleme ve embriyonun rahim zarına tutunma kabiliyetini sekteye uğratma potansiyeline sahip uygunsuz bir ortam yaratarak, doğal yolla gebelik elde edilmesini son derece zorlaştırmaktadır.
Doğurganlık Koruyucu Endometriozis Eksizyon Cerrahisi
Prof. Dr. Mustafa Ulubay kliniğinde, birinci evre endometriozis tanıları büyük bir hassasiyetle ele alınmaktadır. Erken müdahalenin yaşam kalitesini artırmadaki en önemli adım olduğu bilinciyle, hastalığın bu başlangıç aşamasında da ileri evre endometriozis vakalarına gösterilen titizlik ve özveriyle tedavi yaklaşımları uygulanmaktadır.
Birinci evre endometriozis tanısı alan pek çok hasta için üreme potansiyelinin güvence altına alınması haklı bir odak noktasıdır. Bu doğrultuda, Prof. Dr. Mustafa Ulubay kliniğinde benimsenen tedavi felsefesinin temelinde doğurganlığın korunması yer almaktadır.
Genel jinekoloji pratiğinde sıkça uygulanan ablasyon (yakma) yöntemleri yerine, Prof. Dr. Mustafa Ulubay Kliniğinde hastalığın tedavisinde soğuk eksizyon tekniğinin kullanılması birincil öncelik olarak belirlenmiştir. Yüksek ısı prensibiyle çalışan ablasyon tekniğiyle endometriozis tedavi edildiğinde, hastalığın neden olduğu lezyonların tamamının temizlenemediği ve nüksetme riskinin daha yüksek olduğu bilinmektedir. Ayrıca, ablasyon kaynaklı yüksek ısının sağlıklı yumurtalıklara ve fallop tüplerine zarar vererek doğurganlık üzerinde risk oluşturma potansiyeli bulunmaktadır.
Prof. Dr. Mustafa Ulubay ve cerrahi ekibi tarafından, soğuk eksizyon prosedürünün uygulanmasında özel mikrocerrahi tekniklerinden faydalanılmaktadır. Rahim, yumurtalıklar ve tüpler üst düzey bir hassasiyetle korunurken; mikroskobik ve atipik lezyonların her birinin kökünden çıkarılması ve pelvik boşluğun hastalıktan tamamen arındırılması hedeflenmektedir.
Prof. Dr. Mustafa Ulubay'ın benimsediği endometriozis tedavi felsefesi ile bu son derece aktif ve iltihaplı doku odaklarının tamamen ortadan kaldırılmasıyla iki temel klinik hedefe ulaşılmaktadır:
- Adet ağrısının azaltılması,
- Doğurganlık korunarak doğal yolla gebeliğe olanak tanıyan tertemiz, sağlıklı bir pelvik ortamın yeniden inşa edilmesi.
Evre 2 Endometriozis SSS
Endometriozis yalnızca 2. evre düzeyinde olmasına rağmen ağrılar neden bu kadar şiddetli seyretmektedir?
Bu durum, Prof. Dr. Mustafa Ulubay kliniğine başvuran hastalar tarafından en sık dile getirilen ve klinik pratikte en çok hayal kırıklığı yaratan konulardan biri olarak öne çıkmaktadır.
Amerikan Üreme Tıbbı Derneği'nin (ASRM) endometriozis evreleme sistemi, yıllar önce ağrının şiddetini ölçmek amacıyla değil, doğurganlık sonuçlarını öngörmek amacıyla geliştirilmiştir. Bu sistem; lezyonları boyutuna, derinliğine ve kist veya yapışıklık dokusunun varlığına göre puanlamaktadır. Ancak bunu yaparken şikayetleri göz ardı etmektedir.
Evre 2'deki küçük ve yüzeysel lezyonlar biyolojik açıdan son derece aktiftir. Bu lezyonlar, hassas pelvik sinirlerin üzerine doğrudan yüksek miktarda iltihap yapıcı kimyasallar salgılamaktadır. Evre 2'deki milimetre boyutunda bir lezyon, evre 4'te görülen büyük ve hareketsiz bir kistten çok daha fazla güçten düşürücü ağrıya neden olabilmektedir. Yaşanan bu ağrı son derece gerçektir ve mutlaka klinik bir uzman müdahalesi gerektirmektedir.
Evre 2 endometriozis pelvik ultrason veya MR (Emar) taramalarında görülür mü?
Genel jinekoloji veya radyoloji kliniklerinde bu sorunun yanıtı genellikle hayırdır. Standart görüntüleme yöntemleri daha çok büyük yapısal sorunları tespit etmek üzere tasarlandığından ve evre 2 endometriozis lezyonları küçük ve düz bir yapıda olduğundan, bu lezyonlar rutin taramalarda sıklıkla gözden kaçırılmaktadır.
Ancak, endometriozis değerlendirme sürecinin Prof. Dr. Mustafa Ulubay kliniğinde olduğu gibi ileri düzey endometriozis haritalaması becerilerine sahip uzmanlar tarafından gerçekleştirilmesi durumunda bu tablo tamamen değişebilmektedir.
Gelişmiş, dinamik ultrason tekniklerinden faydalanılarak standart protokollerin ötesinde bir inceleme yapılmaktadır. Organ hareketliliğinin değerlendirilmesi, ince doku kalınlaşmalarının saptanması ve genel radyoloji uzmanlarının gözden kaçırabildiği spesifik enflamatuar kayma bulgularının tespit edilmesi büyük bir hassasiyetle gerçekleştirilmektedir.
Adet ağrısı şikayeti üzerine gittiğiniz ve endometriozis üzerine özelleşmemiş merkezlerdeki muayenelerin sonucu temiz çıkması hastalığın olmadığı anlamına gelmezken; uzmanlık gerektiren bu özel haritalama yöntemi pelvik sağlığa dair çok daha net ve doğru bir tablo sunarak, operasyon öncesinde tüm cerrahi hazırlıkların eksiksiz bir şekilde tamamlanmasını sağlamaktadır.
Kısacası adet ağrısı şikayetiyle başvurduğunuzda size "hiçbir sorun yok dendiğinde", yüksek ihtimalle tarama sırasında gözden kaçan bir durum olduğu düşünülmelidir.
Evre 2 endometriozis için uygulanan eksizyon cerrahisi gebe kalma şansını artırır mı?
Evet, artırmaktadır. 2. evre endometriozis ile ilişkili infertilite (kısırlık) sorunu yaşayan hastalar için titizlikle gerçekleştirilen eksizyon cerrahisi, son derece etkili bir tedavi yöntemi olarak kabul edilmektedir. Fallop tüplerinde fiziksel bir tıkanıklık bulunmasa dahi bu hastalık, pelvik bölgede hem sperm hem de yumurta fonksiyonlarını olumsuz yönde etkileyen tahrip edici ve iltihaplı bir ortam yaratmaktadır.
Prof. Dr. Mustafa Ulubay kliniğinde uygulanan medikal yaklaşımla, aktif lezyonlar bütünüyle eksize edilerek yani lezyonlar kökünden çıkarılarak söz konusu enflamasyonun kaynağı ortadan kaldırılmaktadır.
Bu müdahale, sağlıklı bir pelvik ortamın yeniden tesis edilmesini sağlayarak spontan (doğal) yolla gebelik elde etme ihtimalini önemli ölçüde artırmakta; aynı zamanda aşılama (IUI) veya tüp bebek (IVF) gibi üremeye yardımcı tedavi yöntemlerinin başarı oranlarını da belirgin biçimde yükseltmektedir.
Randevunuzu Planlayın
Ağrılı adet görme ve endometriozis şikayetleriniz için modern cerrahi çözümlerimizle yanınızdayız. Uzmanlarımızla görüşmek için hemen randevu alın.